Stap voor stap vooruit: sterke kanten inzetten bij dyslexie
Lezen is overal. Een briefje op de keukentafel, een appje van een vriendje, in het verkeer of simpelweg de woorden in een schoolboek. Bij goed onderwijs lezen de meeste kinderen halverwege groep 3 al eenvoudige boekjes en hebben daar ook echt lol in. Voor de meeste kinderen gaat dat bijna vanzelf, maar voor kinderen met dyslexie gaat dit niet automatisch en blijft energie kosten.
Een dichtgeknepen keel bij een leesbeurt, uitstelgedrag bij het schrijven van een dictee. Gedachten als 'Ik ben dom' of 'Iedereen leest sneller dan ik'. Soms zijn er tranen, soms boosheid. En misschien zegt jullie kind wel dat het helemaal geen zin heeft om te (leren) lezen.
Al in groep 2 kunnen er signalen zijn die wijzen op dyslexie., zoals het moeite hebben met het onthouden van kleuren, namen of letters. Ook het samenvoegen van klanken tot woorden (het 'hakken en plakken') verloopt vaak moeizaam. Erfelijkheid speelt vaak een rol: als één ouder dyslexie heeft, is de kans dat het kind dit ook ontwikkelt ongeveer 50%.
Neurologisch onderzoek wijst erop dat kinderen met dyslexie taal op een andere manier verwerkt in het brein. Dyslexie heeft niets te maken met intelligentie, maar gaat het gepaard met een ongelijkmatig profiel, de zogenaamde spiky profiles. Dit betekent dat jullie kind sterke kanten heeft, zoals bijvoorbeeld creativiteit en probleemoplossend vermogen, terwijl lezen en spellen juist hem of haar heel veel moeite kost.
Het betekent niet dat jullie kind minder goed kan leren, maar dat jullie kind baat heeft bij een andere aanpak dan de reguliere schoolmethodes biedt. Een aanpak die duidelijk overzicht geeft, gestructureerd en stap voor stap is en aandacht heeft voor wat wél lukt en waar het kind in uitblinkt.
In mijn praktijk maak ik onder andere gebruik van de Kernvisie Methode, waarbij ik jullie kind op een natuurlijke, visuele manier leer lezen, spellen en informatie verwerken. Juist door gebruik te maken van sterke kanten zoals beeldend denken en verbeeldingskracht ontdekt jullie kind wat voor hem of haar werkt. Meer weten over de sterke kanten van kinderen met dyslexie en hun STER-krachten? Lees hier verder.
Dyslexie kan het plezier in leren beïnvloeden en het zelfvertrouwen aantasten, met de juiste begeleiding leert jullie kind omgaan met zijn uitdagingen en ontdekt het dat lezen misschien niet vanzelf gaat, maar wél kan.
Dyslexie is veel meer dan een beperking in het lezen; het is ook een unieke manier van denken die creativiteit, nieuwsgierigheid en onconventioneel denken met zich meebrengt.
Over de oorzaken van dyslexie is wetenschappelijk geen eenduidigheid, maar duidelijk is, dat meerdere factoren een rol spelen.
En daarbij bestaan er verschillende definities van dyslexie. De DSM-5, de ICD-11, de International Dyslexia Association, de Stichting Dyslexie Nederland en het Protocol Dyslexie Diagnostiek en Behandeling hanteren elk hun eigen definitie. Al komen de verschillende definities van dyslexie wel in grote lijnen met elkaar overeen.
Allen beschouwen dyslexie als een lees- en/of spellingprobleem dat ernstig en hardnekkig is. Het heeft niets te maken met een laaggeletterdheid die ontstaat door slecht onderwijs of door andere problemen zoals de omgeving, de hersenen, zintuigen, gedrag of een verstandelijke beperking.
Dit geeft aan dat dyslexie een specifieke manier van informatieverwerking is, die niet afhankelijk is van intelligentie of andere beperkingen.
Op grond van nieuwe kennis en voortschrijdend inzicht werk ik binnen mijn praktijk vanuit de gedachte dat dyslexie geen stoornis is, maar een vorm van neurodiversiteit. Deze kenmerkt zich door een andere manier van het verwerken, opslaan en reproduceren van informatie met kenmerkende zwakke en sterke kanten.
Kinderen en volwassenen met dyslexie ervaren uitdagingen, zoals moeite met vlot en foutloos lezen en spellen, maar tegelijkertijd hebben ze vaak sterke kanten die hen op andere gebieden laten uitblinken.
BRONNEN
Boersen, G., & Verhoeven, S. (2017). Dyslexie: stoornis of intelligentie. Garant.
Eden, G. (2017, 11 september). What is dyslexia? APM Reports. https://www.apmreports.org/story/2017/09/11/what-is-dyslexia-guinevere-eden
Eide, B. L., & Eide, F. F. (2023). The dyslexic advantage (revised and updated): Unlocking the hidden potential of the dyslexic brain. Penguin. (Nederlandse uitgave: Dyslexie als kans).
Made by Dyslexia. (2025). Intelligence 5.0: Dyslexic thinking and cognitive profiles (pp. 14). https://www.madebydyslexia.org/MBD-Report_V45_Final.pdf
Taylor, H., & Vestergaard, M. D. (2022). Developmental Dyslexia: Disorder or Specialization in Exploration?. Frontiers in psychology, 13, 889245. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2022.889245
