Dyslexie is meer dan lezen en spellen: ontdek de kracht van Dyslexie 2.0
Wat als jullie kind niet alleen leert kijken naar wat moeilijk gaat, maar ook ontdekt waar het goed in is?
Jullie zitten aan de eettafel. Weer een werkje van school. Als ouders jullie proberen te helpen, moedigen je kind aan en hopen dat het deze keer wat beter gaat.
Maar jullie kind is er klaar mee. De frustratie loopt op, de druk vanuit school om te blijven oefenen .. de wil om het zelf te kunnen, de teleurstelling en onmacht als het niet lukt. Er ontstaan fikse ruzies en er vloeien tranen.
‘Lezen is stom.’
‘Ik kan het toch niet.’
‘De rest van de klas is veel verder. Ik lees nog kleuterboekjes.’
Misschien herkennen jullie deze momenten. Jullie zien hoe hard jullie kind zijn best doet, jullie weten hoeveel er in hem of haar zit. En toch lijken al die inspanningen soms ten koste te gaan van het zelfvertrouwen van jullie kind. Dat kan jullie als ouders enorm raken. Die tranen zijn niet alleen van jullie kind.
Want jullie zien zoveel meer dan leesfouten, onvoldoendes of huiswerk dat maar niet afkomt. Jullie zien de ideeën, humor, fantasie en nieuwsgierigheid van jullie kind. Jullie zien wat het allemaal kan, maar wat op school niet altijd zichtbaar wordt. En voelen dat dit label meer meer gaat omvatten. Misschien vraag jullie je af: hoe helpen we ons kind om ook weer te zien wat er wél goed gaat? Hoe zorgen we ervoor dat dyslexie niet het enige wordt waaraan ons kind zijn of haar mogelijkheden afmeet?
In dit blog lezen jullie waarom het belangrijk is om verder te kijken dan de lees- en spellingproblemen. Ook ontdek jullie hoe de krachtgerichte benadering Dyslexie 2.0, STER-krachten en de Happy Dyslectisch CLUB kinderen kunnen helpen om hun eigen kwaliteiten te onderzoeken.
Wanneer moeilijkheden onderdeel worden van het zelfbeeld
Stel je eens voor ....
dat je op je werk iedere dag wordt geconfronteerd met iets wat je moeilijk vindt. je doet zo hard je best, probeert het steeds opnieuw en steekt er extra tijd in. Toch lukt het niet zoals je zou willen. En dan is er een leidinggevende die je telkens wijst op wat niet goed gaat. Die vraagt waarom het nog steeds niet lukt en je eraan herinnert dat anderen het wél voor elkaar krijgen.
Hoe zou dat voor jou voelen?
Misschien ga je twijfelen aan jezelf. Misschien zie je steeds meer op tegen je werk. Of misschien probeer je het onderwerp te vermijden, omdat het je simpelweg te veel energie kost.
Niet omdat je niet wilt, maar omdat je het gevoel hebt dat je toch niet aan de verwachtingen kunt voldoen.
Voor jullie kind met dyslexie kunnen vergelijkbare gevoelens ontstaan. Het merkt misschien dat klasgenoten sneller lezen, minder spellingfouten maken of eerder klaar zijn met hun werk. Ook wanneer niemand jullie kind bewust vergelijkt, kan hij of zij die verschillen zelf ervaren.
Lezen en spellen kosten een kind met dyslexie vaak meer tijd, oefening en energie. Wat voor een ander kind bijna vanzelf gaat, vraagt meer inspanning. Dat kan ook thuis merkbaar zijn: huiswerk duurt lang, oefenen leidt tot frustratie of jullie kind is na een schooldag uitgeput.
En wat gebeurt er als een kind steeds opnieuw ervaart dat iets moeilijk gaat?
‘Ik lees langzaam’ kan veranderen in ‘Ik ben niet slim.’
‘Ik maak veel fouten’ kan voelen als ‘Ik kan niets goed.’
‘Ik heb hulp nodig’ kan uitgroeien tot ‘Ik ben minder dan de anderen.’
Niet ieder kind met dyslexie denkt op deze manier over zichzelf. Maar herhaalde teleurstellingen kunnen bij sommige kinderen het zelfvertrouwen onder druk zetten. Een goedbedoelde aansporing om nóg eens te oefenen kan heel anders binnenkomen wanneer een kind al het gevoel heeft dat het niet goed genoeg zijn best doet. Daarom is het belangrijk om niet alleen naar de leerresultaten te kijken, maar ook naar hoe een kind zichzelf ziet.
Want een kind is zoveel meer dan wat het op papier laat zien.
Dyslexie begrijpen: ieder kind heeft een eigen profiel
Dyslexie is een leerstoornis die vooral invloed heeft op de ontwikkeling van lezen en spellen. Het herkennen van woorden, vlot lezen en correct spellen gaan niet vanzelf. jullie kind moet er vaak meer tijd, oefening en energie in steken dan leeftijdsgenoten.
Waar een ander kind een woord steeds sneller herkent, moet jullie kind misschien nog nadenken over de letters en klanken. En waar een klasgenoot een zin leest zonder erbij stil te staan, is jullie kind misschien nog volop bezig met het ontcijferen van de woorden.
Dat kan een groot verschil maken. Niet alleen bij de leesles, maar ook bij andere schooltaken. Want als lezen veel inspanning vraagt, blijft er soms minder ruimte over om na te denken over de inhoud van een tekst. En als jullie kind veel energie kwijt is aan spelling, kan het lastiger zijn om zijn of haar aandacht bij de boodschap te houden die het wil opschrijven.
En daarbij kan dyslexie soms meer invloed hebben dan wij aan de buitenkant zien. Misschien begrijpt jullie kind een verhaal prima wanneer het wordt voorgelezen, maar raakt het de draad kwijt zodra het zelf moet lezen. Of het weet precies wat het wil vertellen, maar krijgt de gedachten moeilijk op papier. Tafels automatiseren, instructies onthouden of huiswerk plannen kan ook extra moeite kosten.
Soms raakt jullie kind sneller vermoeid, wordt het gefrustreerd of lijkt het zich moeilijk te kunnen concentreren. Niet omdat het niet wil of niet slim genoeg is, maar omdat bepaalde taken meer tijd en energie vragen.
Een voorbeeld...
Twee kinderen hebben allebei dyslexie, maar lopen op heel verschillende manieren vast.
Het ene kind begrijpt verhalen uitstekend wanneer iemand ze voorleest. Het kan de hoofdpersoon beschrijven, voorspellen wat er gaat gebeuren en precies uitleggen waarom een verhaal spannend is. Maar zelfstandig lezen kost zoveel moeite dat het nauwelijks toekomt aan de inhoud. Een ander kind leest misschien met meer gemak, maar loopt vooral vast bij spelling. Het weet precies wat het wil vertellen, maar twijfelt bij bijna ieder woord. Daardoor komt het schrijven langzaam op gang en blijft het eindresultaat achter bij wat het mondeling kan uitleggen.
Bij het ene kind ligt de grootste uitdaging bij het lezen zelf. Een ander kind loopt vooral vast bij spelling of het schrijven van teksten. En soms spelen er ook andere dingen mee, zoals snel vermoeid raken, onzeker worden of moeite hebben om schoolwerk te plannen en organiseren.
Dyslexie ziet er niet bij ieder kind hetzelfde uit. Elk kind heeft zijn eigen uitdagingen, behoeften, talenten en kwaliteiten. Juist door daar oog voor te hebben, kunnen we aansluiten bij wat jullie kind nodig heeft én ontdekken wat het helpt om verder te groeien.
Het spiky profile: pieken én dalen herkennen
Een begrip dat hierbij aansluit, is het spiky profiles. Dit beschrijft hoe vaardigheden binnen één persoon sterk van elkaar kunnen verschillen. Stel een grafiek voor met pieken en dalen. Op sommige gebieden laat een kind veel mogelijkheden zien. Op andere gebieden heeft het juist extra ondersteuning nodig.
Een kind kan bijvoorbeeld moeite hebben met spelling, maar ingewikkelde ideeën mondeling uitstekend uitleggen. Het kan langzaam lezen, maar tegelijkertijd bijzondere verbanden leggen. Of het loopt vast bij schriftelijke opdrachten, terwijl het tijdens een praktisch project helemaal opbloeit. Die verschillen zijn belangrijk om te herkennen.
Wanneer we vooral meten wat een kind moeilijk vindt, krijgen we namelijk maar een deel van het verhaal te zien. We zien de dalen, maar missen misschien de pieken.
En precies daar begint voor mij een andere manier van kijken: niet door de uitdagingen te ontkennen, maar door daarnaast bewust aandacht te besteden aan wat een kind interesseert, motiveert en verder kan helpen.
Dyslexie 2.0: een bredere blik op jullie kind
Als ouders willen jullie dat je kind leert lezen en spellen. Natuurlijk! Jullie willen dat het mee kan komen op school en de ondersteuning krijgt die het nodig heeft. En dat het de beste lezer en speller wordt die in hem of haar zit. Maar jullie willen óók dat je kind lekker in zijn vel zit. Dat het vertrouwen heeft in zichzelf en ontdekt waar het goed in is.
Want wat gebeurt er als een kind steeds opnieuw ervaart dat iets niet lukt? Als het extra moet oefenen, langer over opdrachten doet of zichzelf vergelijkt met klasgenootjes die het lezen en spellen gemakkelijker afgaat? Dan bestaat het risico dat de aandacht steeds meer uitgaat naar wat moeilijk is. En dat een kind langzaam gaat geloven dat het zelf niet goed genoeg is.
Dat is de gedachte achter Dyslexie 2.0. Een andere manier van kijken naar dyslexie. De kern is dat we aandacht houden voor de moeilijkheden, maar het kind niet daartoe beperken. Natuurlijk moet een kind hulp krijgen bij lezen en spellen. Het heeft recht op passende begeleiding, voldoende oefening en begrip voor de inspanning die deze vaardigheden kunnen vragen. Maar er is ook ruimte nodig om andere kanten van zichzelf te ontdekken.
Stel jezelf als ouders eens drie vragen:
- Wat kost ons kind veel moeite en welke specifieke ondersteuning kan helpen?
- Waar wordt ons kind enthousiast van?
- Welke kwaliteiten zien wij bij ons kind, ook buiten schoolse taken?
Door deze vragen naast elkaar te zetten, ontstaat een completer beeld. Jullie kijkt niet alleen naar wat je kind nog moet leren, maar ook naar wat het al meebrengt en verder kan ontwikkelen.
In het boek Dyslexie als kans, de Nederlandse uitgave van The Dyslexic Advantage van Fernette en Brock Eide, wordt beschreven hoe sommige mensen met dyslexie bepaalde manieren van denken als kracht ervaren en inzetten. Zij benoemen verschillende mogelijke (ster)krachten die bij sommige dyslectische denkers naar voren kunnen komen. Denk aan ruimtelijk inzicht, verbanden leggen, denken in verhalen en vooruitdenken.
De Ster-krachten: ontdekken wat bij jullie kind past
Deze STER-krachten bieden mooie aanknopingspunten om met een andere blik naar dyslexie te kijken. Onderzoekers ontdekten dat de hersenen van mensen met dyslexie op bepaalde punten anders werken en informatie soms op een andere manier verwerken. Dat is interessant, want het laat zien dat dyslexie niet betekent dat jullie kind zijn of haar hersenen stuk zijn. Ze werken gewoon anders. En net als bij ieder mens brengt die andere manier van denken eigen mogelijkheden én uitdagingen met zich mee.
Elke letter staat voor een kracht:
- S van Samenhangende denkkracht: Jullie kind heeft vaak super goeie en bijzondere ideeën. Hij of zij denkt vaak in mogelijkheden.
- T van Toekomstgerichte denkkracht: Jullie kind ziet oplossingen die andere niet zien. Zelfs als die verderop in de toekomst zijn.
- E van Epische denkkracht: Jullie kind kan plaatjes goed onthouden maar ook herinneringen, geuren, geluiden, bewegingen en verhalen.
- R van Ruimtelijke denkkracht: Jullie kind denkt 3D. Als jullie kind een plattegrond van een pretpark ziet, weet hij of zij gelijk waar jullie heen moet. En/of jullie kind is een kei in Fortnite, Minecraft, lego of kleding maken.
Misschien herkennen jullie bij je kind al meteen een van de STER-krachten. Of misschien zien jullie juist talenten en kwaliteiten waar jullie nog niet eerder bij stilstonden. Allebei is mooi! Deze helpen jullie om met een open blik te zien wat jullie kind uniek maakt. Talenten en kwaliteiten werken namelijk een beetje als spieren: ze worden sterker door training. Laat jullie kind oefenen, nieuwe dingen proberen en ontdekken wat blij maakt. Geef daar de ruimte voor, op zijn of haar eigen manier en in het eigen tempo.
En laten we eerlijk zijn: dyslexie wordt helaas vaak vooral gezien als iets wat niet goed werkt in de hersenen. Maar dyslexie is geen kapot stukje van jullie kind, het is een andere manier waarop het brein informatie verwerkt. Daarmee is het ook een onderdeel van het unieke profiel van jullie kind, met eigen uitdagingen, talenten en kwaliteiten.
Lezen en spellen kunnen echt lastig zijn en frustratie of onzekerheid geven. Die moeilijkheden hoeven we niet te ontkennen. Wel mogen we verder kijken dan wat moeilijk gaat, zodat jullie kind leert zichzelf te zien als een geheel, met uitdagingen, talenten én kwaliteiten die bij hem of haar horen. Vanuit die gedachte is de Happy Dyslectisch CLUB ontstaan.
Happy Dyslectisch Club: samen ontdekken en herkenning vinden
De Happy Dyslectisch CLUB is bedoeld voor dyslectische kinderen van 7 tot en met 12 jaar. In de club is ruimte om samen met andere kinderen met dyslexie ervaringen te delen en interesses en kwaliteiten te onderzoeken.
Dyslexie kan veel vragen van een kind. Misschien moet jullie kind extra hard werken om teksten te lezen of woorden goed te spellen. Misschien kost school daardoor meer energie dan jullie zou wensen.
In de club kijken we niet alleen naar die ervaringen, maar ook naar vragen als:
- Waar krijg jij energie van?
- Wat vind je leuk om te doen?
- Welke STER-krachten herken j ebij jezelf?
- Welke talenten en kwaliteiten zie je bij andere kinderen?
- Wat zou je nog willen ontdekken of leren?
Door daar samen en met andere leeftijdsgenoten mee bezig te zijn, krijgt jullie kind ruimte om het eigen beeld van zichzelf te verbreden.
Niet alleen: ‘Ik ben niet goed in spelling.’ Maar ook: ‘Ik bedenk bijzondere oplossingen.’
Niet alleen: ‘Lezen vind ik moeilijk.’ Maar ook: ‘Ik denk graag in beelden.’
Niet alleen: ‘Ik maak veel fouten.’ Maar ook: ‘Ik heb ideeën die anderen op nieuwe gedachten brengen.’
Het gaat niet om positieve zinnen die de moeilijkheden moeten vervangen. Het gaat erom dat er meer dan één verhaal over jullie kind mag bestaan. En hoe fijn is het om kinderen te ontmoeten die je begrijpen, bij wie je jezelf kunt zijn en bij wie je ontdekt: ik ben niet de enige!
Misschien herkent jullie kind een kwaliteit of talent bij zichzelf waar het eerder nog geen woorden voor had. Of ontdekt het nieuwe mogelijkheden door andere kinderen te ontmoeten die op een vergelijkbare manier denken en dingen beleven.
Het contact met andere dyslectische kinderen kan daarin veel betekenen. Soms ziet een ander kind iets in jullie kind wat het zelf nog niet heeft ontdekt. Door ervaringen te delen, ideeën uit te wisselen en samen nieuwe dingen te proberen, ontstaan herkenning en nieuwe inzichten. Een ander kind kan bijvoorbeeld iets vertellen of doen waardoor jullie kind denkt: Hé, dat kan ik ook! Zo leert jullie kind stap voor stap nieuwe kanten van zichzelf kennen.
Tegelijkertijd ontdekt het dat het niet de enige is die bepaalde dingen lastig vindt of juist ergens enthousiast van wordt. Die herkenning kan zorgen voor verbinding, meer zelfvertrouwen en het gevoel dat je erbij hoort. Want je hoeft niet overal goed in te zijn of hetzelfde te zijn als een ander om je begrepen en geaccepteerd te voelen.
Ontdek de Happy Dyslectisch Club
Wil jullie weten of de Happy Dyslectisch CLUB bij jullie kind past? Neem dan gerust een kijkje op mijn website. Daar lezen jullie meer over Dyslexie 2.0, de club en wat deze mogelijk voor jullie kind kan betekenen.
Jullie hoeven niet precies te weten wat jullie kind nodig heeft of welke Ster-krachten in zich heeft. Nieuwsgierigheid is een mooi begin. Samen kunnen we onderzoeken of de club aansluit bij jullie kind.
Bronnen en verdere verdieping
- British Dyslexia Association. (z.d.). What is dyslexia? https://www.bdadyslexia.org.uk/dyslexia/about-dyslexia/what-is-dyslexia
- Braams, T. (2019). Handboek dyslexie: Theorie en praktijk. Boom. https://www.boom.nl/primair-onderwijs/boeken/alle-boeken/100-8473_Handboek-dyslexie
- Eide, B. L., & Eide, F. F. (2011). The dyslexic advantage: Unlocking the hidden potential of the dyslexic brain. Hay House.
- Everatt, J., Weeks, S., & Brooks, P. (2008). Profiles of strengths and weaknesses in dyslexia and other learning difficulties. Dyslexia, 14(1), 16–41. https://doi.org/10.1002/dys.342
- HOI Foundation. (z.d.). HOI Foundation | Ontdek de kansen van dyslexie. https://www.hoi-foundation.nl/home
- Nederlands Kwaliteitsinstituut Dyslexie. (z.d.). Downloads: Brede vakinhoudelijke richtlijn dyslexie. https://www.nkd.nl/downloads/
- Schepers, S. (2025). Als alle breinen leren: Ruimte creëren voor neurodiversiteit in het onderwijs. Business Contact.
- Stimuleringsprogramma Aanpak Dyslexie. (z.d.). Ouders. Dyslexie Centraal. https://dyslexiecentraal.nl/ouders
- Scheltinga, F., Tijms, J., Zeguers, M., Rolak, M., & de Bree, E. (2021). Brede vakinhoudelijke richtlijn dyslexie. Nederlands Instituut van Psychologen, Nederlandse Vereniging van Pedagogen en Onderwijskundigen, Landelijke Beroepsvereniging Remedial Teachers, & Nederlands Kwaliteitsinstituut Dyslexie. https://www.nkd.nl/downloads/
Dyslexie 2.0 is geen diagnose, maar een krachtgerichte benadering die helpt om talenten te ontdekken, veerkracht te versterken en met meer vertrouwen te kijken naar de mogelijkheden van ieder kind.














